Giới thiệu về thị trường kinh doanh Chiller tại Việt Nam

Thị trường kinh doanh chiller tại Việt Nam đang có sự tăng trưởng mạnh mẽ, chủ yếu nhờ vào sự phát triển của các ngành công nghiệp và xây dựng. Thị trường này có quy mô ngày càng mở rộng, cạnh tranh gay gắt với sự tham gia của nhiều thương hiệu quốc tế và một số nhà sản xuất trong nước, cùng với những xu hướng công nghệ mới.

A. Tổng quan

Tăng trưởng ổn định: Thị trường HVAC công nghiệp, bao gồm cả chiller, được dự báo sẽ mở rộng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 9,1% trong giai đoạn 2024-2026.
Động lực phát triển: Sự vươn mạnh của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực sản xuất, cùng với nhu cầu làm mát tối ưu cho các nhà xưởng, trung tâm thương mại, và các ngành công nghiệp (thực phẩm, dược phẩm, dệt may) là những yếu tố chính thúc đẩy nhu cầu về chiller.
Việt Nam là thị trường tiêu thụ lớn: Việt Nam được đánh giá là thị trường tiêu thụ điều hòa lớn thứ 5 châu Á, cho thấy tiềm năng to lớn cho các thiết bị làm lạnh nói chung và chiller nói riêng.
Xu hướng thị trường : Việt Nam sẽ chứng kiến sự tăng trưởng dần dần trong cả sản phẩm PAC và CPAC trong suốt thời kỳ dự báo. Sự tăng đà trong ngành xây dựng (tăng trưởng 8–8.5% trong năm 2022) và chính sách của chính phủ đối với các chương trình nhà ở xã hội cũng sẽ hỗ
trợ sự tăng trưởng trong suốt thời kỳ dự báo . Tuy nhiên, cần phải chú ý đến các yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, bao gồm tình hình địa chính trị toàn cầu, chi phí nguyên liệu và xu hướng suy thoái kinh tế. Sự tăng trưởng thị trường AC tại Việt Nam cũng sẽ được hỗ trợ bởi cam kết tái khẳng định của chính phủ Việt Nam với COP27 để đảm bảo khí thải nhà kính được giảm qua công nghệ tốt hơn. Chính sách của chính phủ đối với việc sử dụng các hóa chất ảnh hưởng đến tầng ôzôn sẽ khuyến khích các công ty sử dụng chất làm lạnh hiệu quả cao.
Động lực thị trường : Đoạn AC chia đơn đã chứng kiến sự suy giảm nhỏ vào năm 2022; tuy nhiên, nó vẫn tiếp tục chiếm ưu thế trên thị trường máy điều hòa không khí Việt Nam, chiếm hơn 95% thị trường theo khối lượng và 79 % theo giá trị vào năm 2022. Đất nước chứng kiến một mùa đông kéo dài vào năm 2022 và điều này có thể thúc đẩy thịtrường máy điều hòa không khí với bơm nhiệt trong tương lai gần. Thị trường máy điều hòa không khí với bơm nhiệt hiện đang thấp. R32 là chất làm lạnh phổ biến nhất và với các chính sách của chính phủ tập trung vào việc sử dụng chất làm lạnh thân thiện với môi trường, ngay cả các thương hiệu nhỏ cũng sẽ dần chuyển sang sử dụng chất làm lạnh R32 trong tương lai. Máy làm lạnh loại vít vẫn tiếp tục là lựa chọn hàng đầu tại Việt Nam. Theo khối lượng, chúng chiếm hơn một nửa thị trường máy làm lạnh vào năm 2022. Máy làm lạnh ly tâm không được ưa chuộng do chi phí cao của chúng. Giá sản phẩm trên tất cả các phân khúc thị trường tăng do chi phí nguyên liệu cao hơn.
Nhà sản xuất : Thị trường máy lạnh tách biệt tại Việt Nam đang được thống trị bởi các thương hiệu máy lạnh của Nhật Bản và Hàn Quốc. Daikin, Panasonic và LG là ba nhà sản xuất chính, chiếm hơn một nửa thị trường máy lạnh chia. Trong những năm gần đây, Casper đã trở thành một nhà sản xuất quan trọng trên thị trường máy lạnh không ống. Casper cũng đã mở rộng sang các sản phẩm tiêu dùng khác. Lấy cảm hứng từ Casper, các nhà sản xuất tiêu dùng khu vực khác như Funiki, Nagakawa, Karofi cũng đã gia nhập thị trường máy lạnh. Thị trường máy lạnh chia chủ yếu được hỗ trợ thông qua nhập khẩu Daikin và một số nhà sản xuất khác như Gree, Midea có cơ sở sản xuất địa phương. Trane, Daikin, Carrier và York chiếm ưu thế trên thị trường máy lạnh. Thị trường máy lạnh và thị trường bên hơi được cung cấp thông qua nhập khẩu.

B. Quy Mô thị trường

1. Phân tích thị trường máy làm lạnh theo máy nén & kích thước :
Không có sản xuất nội địa máy làm lạnh. Thị trường máy làm lạnh tại Việt Nam phụ thuộc vào việc nhập khẩu.

Máy nén và Máy hấp thụ

Không có thị trường cho máy làm lạnh theo nguyên tắc đẩy và hấp thụ tại Việt Nam.

Cuộn

Trong đoạn thương mại về điều hòa không khí, các máy làm lạnh cuộn là đoạn thứ hai phổ biến nhất sau đoạn máy làm lạnh vít. Đoạn này chủ yếu được thúc đẩy bởi các ứng dụng cho các nhà máy nhỏ, và do đó, nó sẽ thấy sự tăng trưởng chậm hơn so với các đoạn sản phẩm khác trong thời kỳ dự báo. Đoạn quy trình chiếm hơn một nửa thị trường so với các loại máy làm lạnh

Vít

Máy làm lạnh vít là loại được ưa chuộng nhất, chiếm khoảng 50% thị trường máy làm lạnh tổng cộng tại Việt Nam theo khối lượng. Do sự tăng trưởng trong ngành công nghiệp, đoạn này đã chứng kiến sự tăng trưởng vào năm 2022. Máy làm lạnh loại Screw dự kiến sẽ tăng nhanh hơn về khối lượng so với các đoạn khác.

Chúng được sử dụng cho các ứng dụng trong ngành dược phẩm và ngành công nghiệp khác. Thị trường máy làm lạnh vít tại Việt Nam phân phối tương đối đều giữa các đoạn quy trình và đoạn thoải mái.

Turbine không dầu

Thị trường máy làm lạnh turbine không dầu nhỏ tại Việt Nam. Một trong những lý do chính là các đơn vị này đắt hơn so với các loại máy làm lạnh khác như máy làm lạnh cuộn và máy làm lạnh vít. Làm mát thoải mái thúc đẩy thị trường turbine dầu không dầu ly tâm. Trung tâm dữ liệu cũng là các ứng dụng quan trọng cho đoạn này.

Turbine dầu trục ly tâm

Các hệ thống turbine dầu trục ly tâm sử dụng tại Việt Nam chủ yếu nằm trong phạm vi >700 kW. Đoạn thoải mái tại Việt Nam tìm thấy nhiều ứng dụng cho turbine dầu trục ly tâm.

Thị trường này được dự báo sẽ phát triển nhanh hơn turbine dầu không dầu ly tâm do sự áp dụng gia tăng của sản phẩm này trên thị trường.

Tại Việt Nam, một số dự án thương mại và công nghiệp ở phía bắc và phía nam đang thúc đẩy nhu cầu về turbine và máy làm lạnh vít. Ở miền bắc Việt Nam, đoạn công nghiệp thúc đẩy việc sử dụng máy làm lạnh, trong khi ở miền nam Việt Nam, các ngành thương mại và y tế thúc đẩy nhu cầu về máy làm lạnh.

2. Phân tích thị trường máy lạnh theo biến tần & chất làm lạnh

Biến tần so với Không biến tần

Máy lạnh không biến tần chiếm phần lớn thị trường máy lạnh tại Việt Nam vào năm 2022 vì giá đầu tư ban đầu của chúng rẻ hơn so với biến tần. Sự thâm nhập của máy lạnh biến tần dự kiến sẽ tăng dần trong giai đoạn dự báo do sự tập trung gia tăng vào hệ…..

Xu hướng về chất làm lạnh

Chất làm lạnh R134a là loại chất phổ biến nhất được sử dụng tại Việt Nam vào năm 2022 trong máy lạnh vít. Tuy nhiên, đến năm 2027, R513a và R1234ze dự kiến sẽ trở thành các chất làm lạnh chính cho máy làm lạnh vít. Năm 2022, thị trường máy làm lạnh scroll được thống trị bởi việc sử dụng chất làm lạnh R410A. Chất làm lạnh này sẽ tiếp tục thống trị vào năm 2027.

Năm 2022, R134a, tiếp theo gần là R514a, chiếm phần lớn trong việc sử dụng trong máy làm lạnh trục ly tâm dầu. Đến năm 2027, việc sử dụng, tiếp theo là R454B dự kiến sẽ duy trì ổn định trong khi việc sử dụng R13 4a dự kiến sẽ bị loại bỏ dần. Việc sử dụng R1233zd và R513a có khả năng sẽ tăng tốc trong giai đoạn dự báo. Năm 2022, máy làm lạnh trục ly tâm không dầu rộng rãi sử dụng chất làm lạnh R134a. Tuy nhiên, dự kiến sẽ bị loại bỏ đến năm 2027. Việc sử dụng các chất làm lạnh R513a và R1233zd có khả năng tăng và sẽ chiếm phần lớn thị trường vào năm 2027. Việc sử dụng R1234ze sẽ tăng tốc trong thời kỳ dự báo, mặc dù ở tốc độ chậm hơn, để đạt 10% tổng lượng sử dụng vào năm 2027.

C. Thương hiệu chính

Thị trường chiller tại Việt Nam có tính cạnh tranh cao với sự tham gia của nhiều thương hiệu quốc tế nổi tiếng.

Thương hiệu quốc tế chiếm ưu thế: Các “ông lớn” như Trane, Carrier, York, Daikin, LG, Panasonic, Mitsubishi… chiếm thị phần lớn. Trong đó, Trane, York, Carrier và Daikin là những hãng có phân khúc và thị phần gần tương đương nhau.
Thị phần: Theo số liệu từ một báo cáo năm 2020, riêng chiller của Trane chiếm khoảng 60% thị phần trong nhóm các thương hiệu lớn này, tiếp theo là York (11%), Carrier (7%), và Daikin.
Sự tham gia của doanh nghiệp trong nước: Các công ty Việt Nam cũng đang phát triển, một số doanh nghiệp tư nhân tiên phong như Minh Dũng (WhiteCool) đã được ủy quyền phân phối các linh kiện lớn (máy nén Bitzer của Đức) và đang phát triển mô hình ODM (Original Design Manufacturer) chiller để tối ưu chi phí và thời gian R&D.

C. Cạnh tranh : Xu hướng và Cơ hội

* Hiệu suất thị trường & yếu tố động viên I :

Pháp luật

Đoàn đại biểu Việt Nam tại COP26 cam kết đạt mục tiêu khí thải carbon net-zero vào năm 2050. Tại COP27, đoàn đại biểu đã tái cam kết thực hiện mục tiêu theo ba cách chính:

Hiểu từ các thành viên khác của Liên Hợp Quốc cách lập cơ chế để thực hiện các cam kết.
Đảm bảo việc chuyển đổi năng lượng, biến đổi số được thực thi.
Mobilisation các nguồn lực phù hợp để đạt được sự chuyển đổi năng lượng và biến đổi số

Trong năm, chính phủ đã ban hành một sắc lệnh về các quy định về việc giảm khí thải nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn. Một trong những điểm chính của sắc lệnh là việc nhập khẩu và xuất khẩu HCFCs sẽ bị cấm từ ngày 1 tháng 1 năm 2040, dựa trên lộ trình kiểm soát và loại bỏ chúng. Hơn nữa, các nhà sản xuất sẽ cần đăng ký và báo cáo cho các cơ quan chính phủ việc sử dụng và chất làm lạnh của máy điều hòa có công suất làm lạnh vượt quá 26,5 kW.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đang tiến hành các dự án thí điểm tại Hà Nội, Cần Thơ và Tam Kỳ để kiểm tra hiệu quả của việc áp dụng Kế hoạch Hành động Làm mát Đô thị.

Thời tiết & Nhu cầu của người tiêu dùng

Trong năm 2022, đất nước chứng kiến một mùa đông kéo dài và điều này ảnh hưởng đến doanh số bán hàng của các sản phẩm PAC một cách hạn chế. Các mùa đông kéo dài ở các khu vực phía bắc sẽ thúc đẩy việc áp dụng nhiều hơn các máy bơm nhiệt trong tương . Với dân số 98 triệu người, tỷ lệ sử dụng máy lạnh trong phân khúc nhà ở là khoảng 32%.

* Hiệu suất thị trường & yếu tố

Kinh tế

Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng GDP 7.4% vào năm 2022, được hỗ trợ bởi việc tiêu thụ nội địa cao hơn, xuất khẩu và đầu tư nước ngoài. Chính phủ kỳ vọng GDP sẽ tiếp tục tăng trong tương lai gần, nhưng có thể sẽ phải đối mặt với một số yếu tố bên ngoài quan.

Công nghệ & chất làm lạnh

Với sự xuất hiện của Covid, các công ty đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của Chất lượng không khí trong nhà và bắt đầu tương tác với chính phủ để lập/điều chỉnh các tiêu chuẩn liệt kê các thông số khác nhau của chất lượng không khí cần được giám sát. Panasonic là một trong những công ty đã tiến hành cuộc trò chuyện với Bộ Xây dựng để lập.

R32 hiện đang là chất làm lạnh được sử dụng nhiều nhất trên thị trường máy lạnh. Nhiều thương hiệu đã loại bỏ việc quảng cáo các mẫu máy sử dụng chất làm lạnh R22; do đó, việc sử dụng R22 chủ yếu giới hạn trong việc bảo dưỡng các hệ thống cũ. Trong thời kỳ dự báo, việc sử dụng chất làm lạnh trong các máy làm lạnh sẽ chuyển sang các chất làm lạnh hiệu quả hơn, thân thiện với môi trường phù hợp với cam kết COP của đất nước. Máy làm lạnh vít sẽ chuyển từ việc sử dụng R134A sang việc sử dụng R513A và R1234ze;

Các máy lạnh cuộn sẽ chuyển sang sử dụng R454B đến một mức độ.

Xây dựng

Ngành xây dựng đạt tỷ lệ tăng trưởng trong khoảng 8-8.5%, mặc dù gặp phải nhiều khó khăn. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về nhà ở xã hội, chính phủ đang khuyến khích các thành phố thiết lập các chương trình phát triển nhà ở xã hội.

* Cơ hội

Tối ưu hiệu suất năng lượng: Do chi phí vận hành và bảo trì là yếu tố quan trọng, các doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến các chỉ số hiệu suất năng lượng như IEER và IPLV, thúc đẩy xu hướng sử dụng các loại chiller hiệu quả hơn.
Công nghệ hiện đại: Xu hướng phát triển công nghệ HVAC tại Việt Nam năm 2025 tập trung vào các giải pháp thông minh, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.
Đa dạng sản phẩm: Thị trường rất đa dạng về mẫu mã, thương hiệu, công suất (từ chiller giải nhiệt nước, giải nhiệt gió, đến các loại máy nén xoắn ốc, trục vít, ly tâm…).

Tóm lại, thị trường chiller tại Việt Nam là một thị trường năng động với nhiều cơ hội phát triển, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế và công nghiệp hóa mạnh mẽ.